Bu içeriğimizde yelken sporuna yeni başlayacak çocukların anlayabileceği sade bir dille optimist yelkenli teknesinin bölüm ve kısımlarını ele aldık.
Burada paylaştığımız bilgileri pratikte fiziken görme şansı yakalayan çocuklar optimist teknesini çok daha hızlı tanıyabilir.
Optimist Yelkenli Bölüm ve Kısımları
Optimist teknesini yakından ele alabilmek adına yelken ve tekne kısımlarını ayrı ayrı ele almak daha doğru olacaktır.
Ana Direk, Bumba, Giz ve Yelken Kumaşı
Optimist yelken teknesinin direk takımı ana direk, bumba ve giz olmak üzere üç parçadan oluşmaktadır. Bumba ana direğe 90°’lik açıyla köşe bağı yapılarak takılır. Daha sonra yelken kumaşı ana direk ve bumbaya gırcala adı verilen ipliklerle bağlanır. Giz çubuğu ile yelken gerdirilerek dik durması sağlanır.
Ana direk, bumba, giz ve yelken kumaşı ile yelken oluşmuş olur.
Gırcala Nedir? Ne İşe Yarar?
Optimist yelken teknelerinde yelken kumaşının direk ve bumbaya bağlanmasını sağlayan kısa iplere gırcala denir. Gırcala ipleri esnemez özelliğe sahiptir.
Yelkeni düzgün bir şekilde bağlamak için 17 adet gırcala ipine ihtiyaç duyulur. Bunlardan altı tanesi ana direğe, altı tanesi bumbaya kalan beş taneside bumba ve ana direğin birleştiği noktaya köşe bağı yapmak için kullanılır. Ana direk ve bumba için olan gırcala iplerinin kalınlığı 1.2 mm dir. Köşe bağı için olanlar ise 2.4 mm kalınlığındadır. Yelken kumaşı direk ve bumbaya camadan bağı ile bağlanmaktadır.
Optimist Yelken Gergileri Nedir? Ne İşe Yarar?
Optimist yelkenlerinde giz, alt yaka ve bumba gergisi olmak üzere üç adet gergi bulunmaktadır. Bu gergiler sayesinde optimist sporcusu hava şartlarına göre yelken formunu ayarlayabilmektedir.
Giz Gergisi Nedir? Ne İşe Yarar?
En önemli yelken ayarı giz gergisidir. Giz gergisi sayesinde giz çubuğunu yukarı doğru çeker yelken kumaşının gerilmesini sağlıyoruz.
Alt Yaka Gergisi Nedir? Ne İşe Yarar?
İkinci en önemli gergi alt yaka gergisidir. Alt yaka gergisi yelken kumaşının bumbayla buluşan alt tarafını gerip gevşetmeye yarar. Alt yaka gergisi bumba çubuğunun ucundaki halat yardımıyla gerilir ya da gevşetilir.
Hafif rüzgarlı havalarda alt yaka gergisi hafif gevşetilir. Sert rüzgarlı havalarda ise alt yaka gergisi gerilmelidir.
Bumba Gergisi Nedir? Ne İşe Yarar?
Bir diğer yelken ayarı ise bumba gergisi ile yapılır. Rüzgarın yandan (apaz) yada arkadan (pupa) geldiği durumlarda bumbanın yukarı kalkmaması için bumba gergisi ile bumba ana direğe tutturulur.
Çıta Cebi Nedir? Ne İşe Yarar?
Yelken kumaşının üzerinde yelkenin bükülmeden düzgün durabilmesini sağlayan sert plastikten üretilmiş çıtaların yerleştirildiği ceplere çıta cebi denmektedir.
Yelken Penceresi Nedir? Ne İşe Yarar?
Yelken kumaşı üzerinde sporcunun göz hizasında konumlanmış yelkenin diğer tarafını görebilmeyi sağlayan şeffaf alana yelken penceresi denir.
Rüzgar Flaması Nedir? Ne İşe Yarar?
Rüzgar flaması optimist yelken direğinin en tepesinde yer alan kırmızı renkli küçük bir bayraktır. Rüzgar flaması sayesinde optimist sporcusu rüzgarın yönünü tespit edebilmektedir.
Trim İplikleri Nedir? Ne İşe Yarar?
Yelken üzerine yapıştırılan yünden yapılmış 8-10 cm uzunluğundaki ipliklere trim ipliği ya da trim tüyü denmektedir. Trim ipliği yelken direğinden 20 cm geride ve yelken penceresinin üst tarafında üst üste 2 tane olacak şekilde konumlandırılır.
Bu ipler orsa ve apaz seyirdeyken geriye doğru uçuşuyorsa yelken rüzgara karşı doğru konumda demektedir. İplikler aşağı doğru ya da yelkene yapışık ise yelken doğru konumda değildir. Bu yüzden yelken sporcusu sürekli olarak trip ipliklerini kontrol eder.
Ülke İşareti Nedir? Ne İşe Yarar?
Uluslararası optimist yelken yarışlarında teknelerin hangi ülkeden olduğunun anlaşılabilmesi için yelken kumaşının üzerinde temsil ettiği ülkenin işareti bulunmaktadır. Türkiye’yi temsil eden yelken teknelerinin yelken kumaşında “TUR” işareti bulunmaktadır.
Yelken Numarası Nedir? Ne İşe Yarar?
Ulusal ya da uluslararası optimist yelken yarışlarına katılan teknelerin birbirinden ayırt edilebilmesi için yarışlara katılan teknelere yelken federasyonu tarafından numara verilmektedir. Bu numaralar yelken kumaşının üzerinde yer alır.
Optimist Teknesi Bölüm ve Kısımları
Bu bölümde optimist yelkenlinin tekne kısmına ait detaylar bulunmaktadır.
Borda Ne Demek?
Optimist yelken teknesinin su üstünde kalan yan taraflarına borda denmektedir.
Küpeşte Nedir? Ne İşe Yarar?
Optimist yelken teknesinde bordanın üst kısmına küpeşte denir. Optimist sporcusu hafif rüzgarlı havalarda küpeşteye oturarak seyir yapar.
Omuzluk Ne Demek?
Optimist yelken teknesinin baş kısmından kıç kısmına doğru oluşan 45 derecelik istikamete omuzluk denmektedir. Omuzluk kısmı kıç ayna kısmının üst köşesine denk gelmektedir.
Baş Ne Demek?
Optimist teknesinin ön kısmı baş olarak adlandırılmaktadır.
Baş Ayna Ne Demek?
Optimist teknesinin su üstünde kalan baş kısmına baş ayna denmektedir.
Kıç Ne Demek?
Optimist teknesinin arka tarafı kıç olarak adlandırılmaktadır.
Kıç Ayna Ne Demek?
Optimist teknesinin su üstünde kalan kıç kısmına kıç ayna denmektedir.
Baş İpi Nedir? Ne İşe Yarar?
Optimist teknelerinin baş kısmında bulunan halata baş ipi denir. Baş ipi ile optimist sporcusu teknesini iskeleye ya da farklı bir tekneye bağlayabilir.
Direk Yuvası Nedir? Ne İşe Yarar?
Direk yuvası, optimist yelken teknesinin baş tarafında bulunan oturak tahtasının tam ortasında yer alan deliktir. Yelken direği sporcu tarafından bu deliğe yerleştirilir.
Dümen Nedir? Ne İşe Yarar?
Dümen sporcunun teknesine yön verebilmesini sağlayan dümen palası, yeke ve uzatmadan oluşan araçtır.
Dümen Palası Nedir? Ne İşe Yarar?
Optimist teknesinin kıç tarafına takılan ve teknenin sporcunun istediği yöne gitmesini sağlayan levhaya dümen palası denir.
Yeke Nedir? Ne İşe Yarar?
Optimist sporcusunun dümen palasını yönlendirmesini sağlayan dümen sapına yeke denmektedir?
Uzatma Nedir? Ne İşe Yarar?
Optimist sporcusunun tekne içerisinde hareket halindeyken yekeyi kontrol edebilmesini sağlayan hareketli çubuğa uzatma denir?
Hareketli Salma Nedir? Ne İşe Yarar?
Optimist yelken teknesinin rüzgar karşısında yana doğru savrulmasını önleyen, tak çıkar özellikli levhaya hareketli salma denmektedir. Farklı kaynaklarda hareketli salma yerine sürme salma olarakta adlandırılabilmektedir.
Salma Kasası Nedir? Ne İşe Yarar?
Optimist yelken teknesinin ortasında sürme salmanın yerleştirildiği yere salma kasası denir.
Salma Kilidi Nedir? Ne İşe Yarar?
Optimist yelken teknelerinde kullanılan hareketli salma teknenin alabora olması durumunda kayarak yerinden çıkabilmektedir. Bunu önlemek için salma kasasının üzerinde salma lastiği olarak da tabir edilen salma kilidi bulunur. Hareketli salma yuvasına sokulduktan sonra bu lastikle düşmemesi için kilitlenmektedir.
İskota Nedir? Ne İşe Yarar?
Optimist teknesinde yelkenin alt tarafında bulunan bumbaya makaralardan geçirilerek takılan halata iskota denir. Optimist sporcusu iskota halatı ile yelkene açı vererek rüzgarı yakalamaya çalışır.
Makara Nedir? Ne İşe Yarar?
Makara kuvvet kazancı sağlayarak cisimleri hareket ettirmeyi kolaylaştıran makinedir.
Optimist yelken teknesinde iskota halatını rahat kullanabilmek için üç adet sabit makara bulunur. Bu makaralar sayesinde sporcu yelkenini daha az kuvvet harcayarak kontrol edebilmektedir.
Trapez Kayışı Nedir? Ne İşe Yarar?
Optimist yelken teknesinin iç zemininde sporcuların ayaklarını geçirebileceği iki adet kayış bulunmaktadır. Bu kayışlar trapez kayışı olarak adlandırılır.
Optimist sporcusu rüzgarın şiddetli olduğu zamanlarda teknesinin dengesini sağlayabilmek için kendisini küpeşteden dışarı doğru sarkıtmaktadır. Bu esnada düşmemek için ise ayaklarını teknenin içinde bulunan trapez kayışına geçirir. Sporcunun ayaklarını trapez kayışına geçirerek kendini küpeşteden sarkıtmasına da trapeze çıkmak denmektedir.
Hava Tankı Nedir? Ne İşe Yarar?
Optimist yelken teknelerinin iç kısmında teknenin su alması ya da alabora olması (ters dönme / devrilme) durumunda batmaması için üç adet şişirilebilen hava tankı (balon) konmaktadır. Bu balonların üst yüzeyi dayanıklı kumaşla kaplıdır. üç adet olan hava tanklarından iki tanesi optimist teknesinin baş tarafına karşılıklı olacak şekilde konur. Üçüncü hava tankı ise teknenin kıç tarafında konumlandırılmaktadır.
Optimist teknelerinde bulunan hava tankı farklı kaynaklarda yüzdürücü olarak da adlandırılmaktadır.
Çamçak Nedir? Ne İşe Yarar?
Seyir halindeyken optimist yelken teknesinin içerisine dolan suyu boşaltmak için konan köşeli maşrapaya çamçak denir. Çamçak düşmemesi için iple tekneye bağlanmaktadır.
Kürek Nedir? Ne İşe Yarar?
Her optimist teknesinin içerisinde her ihtimale karşı çocukların kullanabileceği bir kürek bulunmaktadır. Suda rüzgarın kesilmesi durumunda sporcu teknesinde bulunan küreği kullanarak suda ilerleyebilir.
Not: Optimist yelken sporuna yeni başlayan çocuklarımız temel seviye içeriklerimize buradan ulaşabilir. OPTİMİST YELKEN TEMEL SEVİYE